Khí hậu vùng Đồng bằng sông Cửu Long

- Nhìn chung Đồng bằng sông Cửu Long có lượng mưa tương đối lớn, nền nhiệt độ cao và ít biến động, nắng nhiều, ít thiên tai. Đó là những thuận lợi rất cơ bản đối với  sản xuất nông nghiệp, tạo khả năng ổn định cơ cấu cây trồng, vật nuôi quanh năm.

- Tiềm  năng bức xạ (hay tiềm năng lượng bức xạ) ở vùng này là khá lớn. Việc đánh giá đúng tiềm năng năng lượng bức xạ phục vụ khai thác, sử dụng nguồn năng lượng này là rất cần thiết.

Tuy vậy, chế độ khí hậu ở Đồng bằng sông Cửu Long bên cạnh những điều kiện thuận lợi, còn có những bất lợi cần quan tâm khắc phục:

- Trong chế độ mưa - ẩm ở Đồng bằng sông Cửu Long có sự phân hóa mùa khá sâu sắc, gây ra những khó khăn nhất định cho công tác quy hoạch và phát triển sản xuất, ví dụ: thời kỳ mưa khô (tháng 12 đến tháng 4) gây khó khăn không nhỏ cho ngành trồng trọt, nhất là độ chua mặn nhấn sâu vào nội địa, hạn chế khả năng trồng cây và tăng vụ, ngược lại thời kỳ mùa mưa ở đây thường bị nước ở thượng nguông sông Mê Kông đồn về gây ra nạn ngập úng trên phạm vi lớn. Đó là những khó khăn lớn nhất đối với sự phát triển  kinh tế - xã hội ở vùng này. Một trong các giải pháp khắc phục khó khăn hiện nay, là "sống chung với lũ" đây là bài toán kinh tế - xã hội đang đặt ra cho các ngành, các cấp ở vùng Đồng bằng sông Cửu Long.

- Bão  và ATNĐ ở Đồng bằng sông Cửu Long xảy ra (thường vào mùa thu) với xác suất rất nhỏ. Ảnh hưởng của bão đã xảy ra và rất lớn (thiệt hại không nhỏ) đến người và của cải vật chất ở đây. Nguyên nhân chính là do điều kiện kinh tế và dân trí của cư dân và do công tác phòng chống thiệt hại do bão của các cấp chính quyền chưa được nhận thức đúng mức.

- Các hiện tượng thời tiết bất lợi cho hệ sinh thái nói riêng và cho sự phát triển kinh tế - xã hội nói chung ở Đồng bằng sông Cửu Long, như đã đề cập ở trên, thường không hoặc ít xuất hiện. Tuy thế, hiện tượng dông sét ở vùng sâu trong đất liền đi đôi với tố, lốc,... gây ra gió xoáy, gió giật với sức tàn phá lớn ở vùng này cũng cần có giải pháp phòng chống phù hợp để đảm bảo sự sinh sống của nhân dân địa phương. Kiên cố hóa nhà cửa, công trình,... đi đôi với giải pháp "sống chung với lũ", có lẽ là cách làm hợp thực tế nhất hiện nay và có thể còn có ý nghĩa kinh tế - xã hội lâu dài ở vùng này.

BÍ ẨN VỀ THỦY TRIỀU ĐỎ Ở VIỆT NAM

HiÖn t­ưîng thñy triÒu ®á

Mét sè sè c¸c nhãm thùc vËt sinh sèng trong m«i tư­êng biÓn lµ t¶o, bao gåm c¸c loµi t¶o lín th­êng gäi lµ rong biÓn, nh÷ng loµi t¶o nhá kÝch th­íc chØ vµi micromet ®­îc gäi lµ vi t¶o. Vi t¶o biÓn lµ nh÷ng loµi thùc vËt ®¬n bµo hoÆc liªn kÕt thµnh nh÷ng tËp ®oµn lín víi nhiÒu h×nh d¹ng kh¸ phong phó. Chóng sèng b¸m vµo rong biÓn hoÆc trªn gi¸ thÓ lµ ®éng vËt ®¸y hoÆc tr«i næi trªn mÆt nư­íc (thuéc nhãm thùc vËt næi). Khi gÆp m«i tr­ưêng thuËn lîi nh­ ®iÒu kiÖn nhiÖt ®é, sù phï dư ìng cña vïng biÓn... c¸c loµi vi t¶o næi cã mµu ®á, xanh, n©u... sÏ ph¸t triÓn qu¸ møc b×nh th­êng, bïng ph¸t sè l­îng tÕ bµo, lµm thay ®æi h¼n mµu nưíc. C¸c nhµ khoa häc gäi ®ã lµ hiÖn t­ưîng në hoa cña t¶o hay thñy triÒu ®á.

Thñy triÒu ®á xuÊt hiÖn sÏ ph¸ vì c©n b»ng sinh th¸i biÓn, g©y h¹i trùc tiÕp ®èi víi sinh vËt vµ gi¸n tiÕp ®èi víi con ngưêi th«ng qua chuçi dinh d­ưìng do vi t¶o biÓn lµ mét trong nh÷ng sinh vËt s¶n xuÊt lµm thøc ¨n cho mét sè loµi ®éng vËt tiªu thô bËc 1. Nh÷ng sinh vËt nµy l¹i lµ thøc ¨n cña nh÷ng loµi kh¸c, trong ®ã con ng­ưêi lµ sinh vËt tiªu thô sau cïng. Do ®ã con ng­ưêi cã thÓ bÞ ngé ®éc do ¨n ph¶i c¸c sinh vËt biÓn bÞ nhiÔm ®éc tè vi t¶o, cßn gäi lµ vi t¶o biÓn g©y h¹i.

Tïy theo møc ®é g©y h¹i cña chóng ®Õn m«i tr­êng vµ sinh vËt, ng­êi ta ®· ph©n biÖt:

Mét sè loµi vi t¶o khi në hoa chØ lµm thay ®æi mµu n­íc, chø kh«ng g©y ®éc tè. Tuy vËy, do mËt ®é qu¸ dµy nªn sù suy gi¶m «xy trong n­íc cã thÓ lµm chÕt c¸ vµ nhiÒu loµi ®éng vËt kh¸c.

Mét sè loµi vi t¶o mang ®éc tè khi në hoa sÏ g©y h¹i cho c¸c loµi sinh vËt ¨n vi t¶o, tÝch lòy ®éc tè trong c¬ thÓ ®éng vËt hai m¶nh vá, èc vµ mét sè loµi c¸...

Mét sè loµi vi t¶o kh¸c kh«ng cã ®éc tè khi në hoa, kh«ng g©y ®éc cho ng­êi, song do h×nh d¹ng gai, kim cña tÕ bµo vi t¶o vµ mËt ®é dµy ®Æc cña chóng còng lµ nguyªn nh©n g©y chÕt c¸ vµ c¸c loµi ®éng vËt kh¸c.  

§éc tè trong c¸c loµi vi t¶o g©y h¹i rÊt ®a d¹ng vµ thuéc lo¹i cùc ®éc. Mét sè ®éc tè do vi t¶o biÓn g©y h¹i cao gÊp vµi chôc, vµi tr¨m lÇn näc r¾n ®éc; gÊp hµng tr¨m lÇn ®éc tè c¸ nãc vµ gÊp hµng ngµn lÇn chÊt ®éc xianua. C¸c biÓu hiÖn vµ triÖu chøng ngé ®éc thÓ hiÖn kh¸c nhau tïy theo c¸c d¹ng ®éc tè. Mét sè loµi vi t¶o g©y nªn ngé ®éc ®­ưêng tiªu hãa như n«n möa, ®au bông, tiªu ch¶y; mét sè loµi nhuyÔn thÓ hoÆc c¸ biÓn tÝch lòy ®éc tè ¶nh h­ëng ®Õn thÇn kinh ng­êi ¨n: g©y liÖt c¬, liÖt tÕ bµo thÇn kinh, lµm bÖnh nh©n mÊt trÝ nhí, suy gi¶m hoÆc ®×nh trÖ h« hÊp, dÉn ®Õn tö vong. V× thÕ, mçi khi gÆp thñy triÒu ®á ng­ d©n th­êng gÆp hµng ®µn t«m c¸ lê ®ê nh­ say r­ưîu, rÊt dÔ b¾t hoÆc chóng tù róc ®Çu vµo l­ưíi. Ng­êi ta cßn gäi mïa bïng ph¸t vi t¶o biÓn g©y h¹i nh­ vËy lµ mïa "c¸ d¹i".  

Cã nhiÒu nguyªn nh©n g©y ra hiÖn t­îng thñy triÒu ®á, song ch¾c ch¾n r»ng, sù ph¸t triÓn qu¸ møc cña c«ng nghiÖp, n«ng nghiÖp, nu«i trång thñy s¶n ven biÓn... víi l­ưîng chÊt h÷u c¬ vµ chÊt ®éc h¹i ngµy cµng t¨ng ®· g©y hËu qu¶ nÆng nÒ ®èi víi m«i trưêng sinh th¸i biÓn.  

Ở nưíc ta, hiÖn t­ưîng thñy triÒu ®á th­ưêng xuÊt hiÖn tõ th¸ng 6 ®Õn trung tuÇn th¸ng 7 ©m lÞch t¹i vïng biÓn Nam Trung Bé, ®Æc biÖt lµ t¹i Kh¸nh Hßa, Ninh ThuËn, B×nh ThuËn. Ng­êi d©n ®Þa ph­¬ng ë ®©y gäi lµ "mïa bét b¸ng". N¨m 2002, thñy triÒu ®á xuÊt hiÖn kh¸ nhiÒu ë vïng biÓn Nam Trung Bé, h¬n 30 km b·i biÓn tõ Cµ N¸ ®Õn Long H­¬ng nhÇy nhôa nh÷ng bét b¸ng mµu x¸m ®en, dµy tíi h¬n 10 cm, trén víi x¸c chÕt cña sinh vËt t¹o nªn mïi h«i thèi tanh t­ưëi. Khèi nhÇy trong suèt bao quanh mét sè loµi vi t¶o biÓn lµ nguyªn nh©n lµm cho n­ưíc biÓn ®Æc qu¸nh nh­ ch¸o.ThiÖt h¹i g©y ra do bét b¸ng rÊt lín: t«m, c¸ chÕt hµng lo¹t; c¸c r¹n san h« ven bê bÞ chÕt tr¾ng; x¸c sinh vËt biÓn chÕt tr«i d¹t lªn phñ kh¾p b·i biÓn.